Gospodarka rybacka na wodach naturalnych

Error message

Notice: Undefined offset: 1 in counter_get_browser() (line 70 of /var/www/sites/all/modules/counter/counter.lib.inc).

Węgry, z powodu położenia geograficznego, posiadają szereg typów siedlisk wodnych charakteryzujących warunki kontynentalne, które w większości dziś jeszcze są mniej-więcej w odpowiednim stanie lub względnie małym kosztem można  je przywrócić do dobrego stanu.

Rozwinięte i coraz wydajniej produkujące społeczeństwo coraz więcej zasobów musi skierować na ochronę, utrzymywanie i rekonstrukcję środowiska przyrodniczego. Ochrona potencjału biologicznego siedlisk wodnych, populacji gatunków stwarzających wspólnotę życiową, między innymi różnorodności  ichthiofauny ma takie same znaczenie, jak utrzymywanie żyzności gleby.

Ryby, jako najważniejsi członkowie wspólnot życiowych obligatoryjnie przywiązanych do wody, są wrażliwymi wskaźnikami biologicznymi dla fachowca, sygnalizują chwilowy stan jakościowy wody (bioindykacja) i jej zmiany w czasie (biomonitoring). Na warunki europiejskie ichthiofauna Węgier jest bogata, mamy obowiązek przy innych wartościach  poznać ją i chronić.

Już w latach 80-ych ubiegłego wieku badali zwalnianie eutrofizacji  metodami rybackimi  i opracowali pojęcie ichtioeutrofizacji, które przypuszcza współzależność pomiędzy wzrostem-spadkem żyzności a zmianami ichthiofauny (Biró 2000).

Według teorii eutrofizacja spowoduje zmianę w strukturze ichtiofauny i te zmiany przyspieszają eutrofizację. Dlatego do uprzedzenia wzrostu trofii wody, należy przeprowadzić zabiegi w celu utrzymania pierwotnej struktury wspólnoty ryb z preferowaniem ryb drapieżnych, a nie tylko podniesieniem intensywności działalności rybackiej (Prejs, 1978; Dawidowicz, 1990; Opuszyński, 1989).

Użytkownikom wód naturalnych trzeba uświadomić to, że zatrzymanie degradacji wodnych ekosystemów nie polega tylko na ich ochronie od zanieczyszczeń, lecz na utrzymaniu rodzimej ichtiofauny, co umożliwia utrzymanie walorów przyrodniczych, gospodarczych i rekreacyjnych wody, różnorodności biologicznej wspólnoty siedliska wodnego. Do zatrzymania procesów degradacyjnych  potrzebna jest na danym obszerze wodnym restytucja zagrożonych, gospodarczo ważnych gatunków ryb, za pomocą której można osiągnąć powrót do dobrego/wybitnego stanu ichtiofauny. To ma przebiegać jednocześnie z rehabilitacją siedlisk i miejsc tarłowych. Równolegle z tym dodatkowo  konieczna jest ocena populacji świadomie lub nieświadomie zaniesionych gatunków inwazyjnych (takie gatunki, których rozwój ewolucyjny przebiegał w innym miejscu), badać ich biologię i ich wpływ  wywierany na rodzimą ichtiofaunę.

Domestykowane oraz napływające gatunki ryb powodują tylko chwilowy wzrost różnorodności, później – właśnie przez ich obecność, funkcjonowanie ich populacji- nastąpi przeciwny proces przez zanikanie wrażliwych, mniej obronnych rodzimych gatunków.

W wodach węgierskich  należałoby zbadać następujące gatunki inwazyjne, mające znaczenie gospodarcze:

 

W latach 60-ych ubiegłego stulecia głównym argumentem na wprowadzenie gatunków tołpygi było to, że za ich pomocą  możliwe jest usunięcie nadmiaru fitoplanktonu oraz  w znacznym stopniu podniesienie wydajności  rybackiej.

    Karaś srebrzysty, który już rozmnaża się płciowo ma bardzo podobną preferencją pokarmową do karasia pospolitego i narybku innych gatunków o gospodarczym znaczeniu, dlatego jest ich konkurentem pokarmowym.

    Gatunki sumika karłowatego, występującego w wodach węgierskich w coraz większej ilości można zaliczyć do gatunku inwazyjnego o wątpliwym znaczeniu gospodarczym. Z powodu ich preferencji pokarmowej, w wyniku wyżerania ikry i larw innych gatunków w znacznym stopniu pogarszają skuteczność reprodukcji gatunków o gospodarczym znaczeniu.

Gatunki inwazyjne z punktu widzenia gospodarczego i utrzymania różnorodności biologicznej  mają ujemny wpływ  na  rodzimą  ichtiofaunę, są niepożądanymi  elementami fauny, ichtiofauny wód naturalnych (Józsa és Györe, 2001). Właśnie dlatego populacje tych gatunków należy w znacznym stopniu wypierać, usunąć z tych wód.

 

Zauważoną zmianą w strukturze ichtiofauny różnego rodzaju wód naturalnych, w dynamice populacji różnych rodzimych i naniesionych gatunków ryb i ciągłą oceną  słuszności uzupełnienia pogłowia można osiągnąć takie wyniki, na podstawie których można optymalizować działalność gospodarki rybackiej uprawionych podmiotów oraz mogą rozszerzyć bazę danych programu Natura 2000 i Narodowego Systemu monitoringu Różnorodności biologicznej.

Dla wszystkich stron gospodarczych (ochrona przyrody, użytkownicy rybactwa) będzie możliwe zapoznanie się z ujemnym wpływem  karasia srebrzystego, tołpyg i gatunków sumika karlowatego. W oparciu o  znajomość warunków środowiskowych i biologii tych gatunków jest możliwe opracowanie nowej techniki połowu  i sprzętu łownego. Ich zastosowanie w celu wypierania gatunków inwazyjnych  oraz  restytucja przez nich presjonowanych gatunków na wyrównanie ich ujemnego wpływu. Dopiero po wyparciu gatunków inwazyjnych będzie  możliwa reperacja rodzimej ichtiofauny.

 

Utarg wynikający z połowu reperowanej ichtiofauny może prowadzić do bezpośredniego zysku gospodarczego. Jako pośredni zysk  może okazać się wzrost wartości przyrodniczej wodnego ekosystemu.

 

Do osiągnięcia powyższych celów potrzebne są poniższe czynności badawcze :

    Sprawdzanie populacji gatunków o gospodarczym znaczeniu (monitorowanie), ustalenie stanu zagrożonych gatunków;

    Ocena populacji zagrożonych gatunków o znaczeniu gospodarczym (sterlet, ciosa, boleń itp.) zapoznanie się z ich wzrostem, odżywianiem  i biologią rozrodu;

    Ocena populacji i siedliska gatunków inwazyjnych o gospodarczym znaczeniu w wodach naturalnych (tołpyga, sumik karłowaty, karaś srebrzysty), zapoznanie się z  ich zapleczem genetycznym, wzrostem, odżywianiem i biologią rozrodu;

    Analizy konfliktów wynikających z pierwotnej funkcji wód naturalnych oraz ochrony przyrody i użytkowania rybackiego;

    Opierając się na wynikach ocen, opracowanie techniki połowu i sprzętu łownego o odpowiedniej wydajności do rozrzedzania gatunków inwazyjnych.

 

 

The development of the webpage (in 4 languages) has been 
supported by the AQUAREDPOT project funded by the European Commission (FP7-316266).

 NAIK HAKI Ügyrend